• Czynniki kancerogenne (rakotwórcze) – od czego choruje się na raka?

    Czynniki kancerogenne czyli inaczej rakotwórcze. Jest to zespół elementów jak i pojedyncze składniki, które przy współistnieniu predyspozycji genetycznych w znaczący sposób zwiększają ryzyko rozwoju nowotworu. Osoby narażone na kontakt z konkretnymi czynnikami rakotwórczymi powinny zachować zdecydowanie większą czujność onkologiczną. Wedle ogólnego podziału wyróżniamy następujące rodzaje czynników kancerogennych:

    1. Mechaniczne/fizyczne – promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, azbest;

    2. Czynniki biologiczne – zakażenie wirusami onkogennymi : wirusem HTLV-1 powodującym ludzką białaczkę z limfocytów T, wirusem HIV powodującym AIDS, wirus Epsteina-Baara powodującym chłoniaka Burkitta, wirus opryszczki zwykłej typu 2, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusy ludzkich brodawczaków typu 6, 11, 16, 18, 33 oraz 35.

    3. Czynniki chemiczne – ta grupa jest zdecydowanie najbardziej obszerna i obejmuje:

    • Czynniki zawodowe – dotyczą narażenia w warunkach pracy na substancje i inne elementy mogące zwiększać ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej – substancje smoliste, które znajdują się m.in. w dymie tytoniowym, związki żelaza, chromu, arsenu, DDT, niklu, jak również benzen oraz inne cykliczne węglowodory aromatyczne, iperyt, uretan, benzopiren, czterochlorek węgla, pył skórzany, pył drzewny, pył azbestowy.
    • Duże ilości spożywanego alkoholu.
    • Palenie tytoniu – zarówno palacze czynni jak i bierni.
    • Niewłaściwe nawyki żywieniowe.
    • Związki dodawane do żywności w formie konserwantów : azotyny, azotany, związki nitrowe.
    • Hormony – estrogeny, które stosuje się w okresie menopauzy, oraz współwystępującej z nią osteoporozy, występują również w lekach antykoncepcyjnych, jednak z uwagi na swoje oddziaływanie kancerogenne są w chwili obecnej łączone z progesteronem, dwuetylostilbestrol – dawniej wykorzystywany w celu łagodzenia dokuczliwych objawów w pierwszym trymestrze ciąży takich jak nudności, czy wymioty, miał również zmniejszać ryzyko poronienia.
    • Niektóre leki – chlorambucil, busulfan, melfalan, cyklofosfamid.

    4. Czynniki wynikające z życia seksualnego oraz zachowań reprodukcyjnych, m.in. – wczesne rozpoczęcie współżycia seksualnego, tryb życia seksualnego, który wzmaga ryzyko zarażenia czynnikami rakotwórczymi przenoszonymi drogą płciową, duża liczba partnerów seksualnych, późna pierwsza ciąża (po 35 roku życia), mała ilość dzieci lub bardzo duża ilość dzieci, bezdzietność, późne rozpoczęcie się menopauzy, wczesne pojawienie się pierwszej miesiączki.

    5. Otyłość – badania wskazują iż obecnie zbyt wysoka masa ciała stanowi jeden z istotniejszych czynników rozwoju licznych nowotworów. Ta choroba cywilizacyjna zauważalna jest szczególnie w zachodnich społecznościach, jednak „trend” stopniowo przesuwa się na wschód, równomiernie z rozwojem ekonomicznym i gospodarczym społeczności.

    Napisz komentarz →

Napisz komentarz

Cancel reply