• Leki w leczeniu bólu nowotworowego

    Ból przy chorobach nowotworowych przybiera najróżniejsze formy i bywa rozmaicie odczuwany oraz interpretowany przez pacjentów. Stąd również w sposobach jego leczenia dostrzeżemy znaczne odmienności i dużą dozę indywidualnego podejścia do konkretnego przypadku. Stosowane farmaceutyki, które mają za zadanie uśmierzenie bólu przy raku należą do różnych grup.

    Leki przeciwbólowe w leczeniu bólu nowotworowego

    1. Leki nieopioidowe – w tej grupie znajdują się preparaty pomocne w zwalczaniu łagodnych dolegliwości bólowych. Często skuteczne są jedynie na samym początku.

    • Paracetamol – działa przeciwgorączkowo oraz łagodnie przeciwbólowo, nie wykazuje natomiast działania przeciwzapalnego. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca jego wykorzystanie w przypadku występowania łagodnych bólów o podłożu nowotworowym. Jeśli mamy do czynienia z silniejszymi bólami podaje się paracetamol w połączeniu z lekami opioidowymi, dla uzyskania lepszego efektu. Skutki uboczne jego stosowania pojawiają się stosunkowo rzadko i najczęściej dotyczą mało znaczących dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Wśród sporadycznych działań niepożądanych wymienia się jeszcze agranulocytozę, osutkę, małopłytkowość, niedokrwistość czy uszkodzenie nerek. Lek występuje pod licznymi nazwami handlowymi, najczęściej w formie doustnej : Acenol Porte, Acenol, Apap, Codipar, Calpol, Efferalgan, Panadol, Perfalgan, Rubital Paracetamol, Gemipar, Paracetamol, Malupar.
    • Ibuprofen – lek należący do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz przeciwzapalne. Stosowany w leczeniu dolegliwości bólowych różnego pochodzenia, zarówno tych najsłabszych jak i o średnim nasileniu. Jego wykorzystanie może nieść za sobą szereg objawów niepożądanych : zgagi, nudności, wymioty, wzdęcia, niestrawność, zaparcia, biegunki, bóle w nadbrzuszu, zaostrzenia astmy oskrzelowej, duszności, nadpobudliwość, zawroty głowy, bóle głowy, pokrzywkę, świąd, plamicę, wysypkę, nadciśnienie, obrzęki, zatrzymywanie płynów w organizmie, zaburzenia odczuwania smaku. Lek stosuje się najpowszechniej w formie doustnej. Występuje on pod licznymi nazwami handlowymi : Bufenik, Aprofen, Aprofen Forte, Ibufen, Ibalgin, Dolgit, Ibum, Ibum Forte, Ibuprom, Ibuprofen, Ibupar, Ibupar Forte, Mig, Kidofen, Nurofen.
    • Ketoprofen – lek należący do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Wykazuje silne działanie przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Stosowany w leczeniu i łagodzeniu bólu o umiarkowanym stopniu nasilenia, różnego pochodzenia. Jego podawanie może powodować występowanie szeregu skutków ubocznych : bóle brzucha, nudności i wymioty, wzdęcia, biegunki, oddawanie gazów, zaparcia, nieżyt żołądka, brak apetytu, skórne reakcje uczuleniowe, zapalenie jamy ustnej, obrzęki, rumień, osutka, bóle głowy, zawroty głowy, pokrzywka, bezsenność, nadmierna senność, rozdrażnienie, depresja, ogólne osłabienie, zatrzymywanie płynów w organizmie, nadmierne przemęczenie, upośledzenie czynności wątroby, upośledzenie czynności nerek, obrzęki obwodowe, zaburzenia widzenia, zaburzenia słuchu, niestrawność, odbijanie, białkomocz, krwiomocz, ostra niewydolność nerek. Lek stosowany najczęściej w formie doustnej. Znajdziemy go po licznymi nazwami handlowymi : Fastum, Ketonal, Bi- profenid, Febrofen, Ketoprom, Ketores, Ketopronil, Ketospray Forte, Refastin, Profenid.
    • Diklofenak – lek należący do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Charakteryzuje się działaniem przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym. Wykorzystuje się w łagodzeniu dolegliwości o średnim stopniu nasilenia. Pośród skutków ubocznych jego stosowania wymienia się: bóle w nadbrzuszu, nudności, wymioty, niestrawność, odbijanie, wzdęcia, wiatry, biegunki, zaparcia, zanik apetytu, krwiomocz, ostrą niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, białkomocz, martwicę brodawek nerkowych, zespół nerczycowy, osutkę, uczuleniowe reakcje skórne, zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie, ogólne osłabienie, uszkodzenie wątroby. Lek dostępny jest pod licznymi nazwami handlowymi : Diclac, Cataflam, Diclofenac GSK, Diclobak, Dicloreum, Dicloratio, Difadol, Dicloziaja, Felogel, Diklonat, Naclof, Olfen, Naklofen, Voltaren, Veral, Voltenac.
    • Metamizol – należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Wykazuje najsilniejsze w swojej grupie działanie przeciwbólowe, dodatkowo działa przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie. Wykorzystywany w leczeniu i łagodzeniu bólu o różnym pochodzeniu, często w sytuacji gdy słabsze leki z grupy staja się nieskuteczne. Pośród skutków ubocznych jego stosowania wymienia się : nudności, wymioty, niedokrwistość aplastyczną, agranulocytozę, krwotoczne zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie wątroby, rumień guzowaty, osutkę, zaostrzenie choroby Leśniowskiego- Crohna, zaostrzenie przebiegu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, obrzęki, rumień wielopostaciowy, zastoinową niewydolność serca, retencja sodu, krwiomocz, białkomocz, zespół nerczycowy, dreszcze, gorączkę. Nazwy handlowe leku : Pyralginum, Pyralgin, Pyralgina, Pyrahexal, Scopolan compositum, Gardan P, Spasmalgon, Tolargin.
    • Naproksen – należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Działa przeciwgorączkowo, przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Wykorzystywany w przypadku bólów o niskim lub umiarkowanym nasileniu. Pośród skutków ubocznych wymienia się : bóle brzucha, zaparcia, nudności, niestrawność, biegunki, bóle głowy, zawroty głowy, zapalenie jamy ustnej, obrzęki, rumień, kołatanie serca, duszność, krwiomocz, zapalenie kłębuszków nerkowych, hiperkaliemię, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek, martwicę brodawek nerkowych, granulocytopenię, agranulocytozę, leukopenię, eozynofilię, małopłytkowość, osłabienie mięśniowe, bóle mięśniowe, pogorszenie samopoczucia, depresję, bezsenność, zaburzenia snu, zaburzenia koncentracji, zapalenie skóry, osutkę, łysienie, niewydolność serca, uszkodzenie słuchu, reakcje anafilaktyczne, eozynofilowe zapalanie płuc, dreszcze, gorączkę. Lek występuje pod różnymi nazwami handlowymi : Naproxen, Apo-Napro, Anapran, Aleve.

    2. Słabe leki opioidowe – leki stosowane w sytuacji nasilających się dolegliwości bólowych, gdy podawanie tych z pierwszej grupy nie przynosi już zamierzonych rezultatów.

    • Kodeina – działa silnie przeciwkaszlowo, oraz delikatnie uspokaja i łagodzi ból. W łagodzeniu bólu często wykorzystuje się ją w połączeniu z nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi. Jest wskazana jeśli dolegliwość uporczywego kaszlu pogarsza uczucie odczuwanego bólu. Pośród niechcianych skutków ubocznych mogą pojawić się : obrzęk płuc, depresja ośrodka oddechowego, zaparcia, wymioty, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, zawroty głowy, większa lepkość wydzieliny oskrzelowej, zaburzenia snu, objawy alergiczne. Kodeina dostępna jest pod nazwą handlową Ascodan.
    • Tramadol – ma działanie przeciwbólowe jednak wykazuje również przeciwkaszlowe. Znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych jak i przewlekłych bólów, pojawiających się na skutek przebytej operacji, rozwoju choroby nowotworowej. Przewlekle podaje się go również w opiece paliatywnej. Wykorzystywany do leczenia dolegliwości bólowych o średnim i wysokim nasileniu. Pośród niepożądanych objawów jakie może spowodować jego zażywanie wymienia się : nudności, wymioty, zaparcia, zawroty głowy, poczucie oszołomienia, nagminne zmęczenie, suchość w jamie ustnej, spadek sprawności psychofizycznej, zaburzenia układu pokarmowego, nadmierna potliwość. Lek funkcjonuje pod nazwami handlowymi : Noax Uno, Adamom SR, Poltram, Oratram, Tramadol, Tramal, Tramahexal, Travictol, Tramundin.
    • Dihydrokodeina – jest półsyntetycznym opioidowym lekiem przeciwbólowym. Ma słabsze działanie od morfiny, jednak posiada jedną zaletę – łagodzenie lęku związanego z bólem. Stosowana w przewlekłych bólach, głównie nowotworowych. Może spowodować pojawienie się objawów niepożądanych takich jak : zawroty głowy, bóle głowy, nudności, wymioty, zaparcia, zatrzymanie moczu. Nazwa handlowa leku to DHC continus.
    • Petydyna – uznawana jest za silny lek opioidowy. Jej działanie jest kilkukrotnie słabsze niż morfiny, jednak pojawia się silniejsze wydzielanie histaminy oraz mocniej destabilizuje układ krążenia. Stosowana w leczeniu silnego oraz przewlekłego bólu. Wykorzystuje się jeśli słabsze substancje nie przynoszą efektów. Jednocześnie stanowi środek anestezjologiczny podawany przed zabiegami chirurgicznymi celu złagodzenia bólu. Istnieje szereg działań niepożądanych jakie mogą wystąpić w wyniku jej stosowania : gwałtowne zaczerwienienie twarzy, zaburzenia oddechowe, tachykardia, uczucie kołatania serca, bradykardia, zaburzenia równowagi, hipotonia ortostatyczna, nudności, wymioty, suchość w ustach, zaparcia, pobudzenie, retencja moczu, stany dezorientacji, przemijające omamy, dysforia, euforia, pokrzywka, świąd. Lek występuje pod nazwami handlowymi : Dolcontrol, Dolargan.
    • Pentazocyna- stosuje się w leczeniu bólu o stopniu umiarkowanym lub silnym. Podaje się również w anestezjologii przed zabiegami operacyjnymi. Pośród niepożądanych działań wymienia się : halucynacje, bóle głowy, omamy, zaburzenia psychozomimetyczne, senność, nudności, wymioty, zawroty głowy, nadmierną potliwość, uczucie oszołomienia, depresję oddechową, niezwykłe marzenia senne, dezorientacja, splątanie bezsenność, parestezje, drżenia, napady drgawkowe, euforię, omdlenia, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, depresję krążenia, tachykardię, nadciśnienie tętnicze. Lek występuje pod następującymi nazwami handlowymi : Pentazocinum, Fortran.

    3. Silne leki opioidowe – znajdują zastosowanie w leczeniu silnych dolegliwości bólowych, w nowotworach zaawansowanych, leczeniu paliatywnym oraz u pacjentów którzy przeszli rozległe operacje, np. amputacji, które wiążą się z silnym bólem.

    • Morfina – silny lek przeciwbólowy, łagodzi ból oraz działa nasennie. Stosowany w leczeniu bólu okołooperacyjnego oraz nowotworowego. Istnieje możliwość zwiększania dawki elastycznie do potrzeb pacjenta. Początkowo stosuje się doustnie, w późniejszym okresie dożylnie. Zastosowanie znajdują również tzw. Pompy morfinowe, czyli stałe dostarczanie odpowiedniej dawki leku dożylnie w celu utrzymania jego stężenia i złagodzenia bardzo silnego bólu, ma to na celu poprawę komfortu pacjenta. Morfina może powodować działania niepożądane, a pośród nich: obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardia, nudności, wymioty, zaparcia, wzrost napięcia zwieracza Oddiego, zaburzenia sprawności psychicznej, objawy psychotyczne, problemy z oddawaniem moczu, świąd skóry, nadmierną senność, depresję oddechowa, zatrzymanie moczu. Morfina funkcjonuje pod nazwami handlowymi: MST Continus, Doltard, Sevredol, Oramorph, Morphini Sulfas.
    • Fentanyl – bardzo silny lek przeciwbólowy, jego działanie szacuje się na około 100 razy silniejsze niż morfiny. Stosowany w leczeniu silnych, przewlekły i odpornych na inne terapie bólów. Wykorzystuje się przez skórną metodę terapeutyczną. Lek może powodować szereg objawów niepożądanych: sztywność mięśni, depresja układu oddechowego, zaburzenia rytmu serca, bradykardia, nudności, hipotensja, wymioty, senność, zaparcia, osłabienie, znaczna nerwowość, depresja pooperacyjna, zawroty głowy, nadmierne pobudzenie. Lek występuje pod nazwami handlowymi : Durogesic, Dolforin, Effentora, Fentanyl, Fenta MX, Matrifen.
    • Metadon – lek o działaniu silnie przeciwbólowym. Stosowany w leczeniu bólów nowotworowych jeśli zawarte w pierwszej grupie przestają przynosić pacjentom ukojenie. Może powodować objawy niepożądane takie jak : depresja, zaburzenia nastroju, zaburzenia snu, bradykardia, brak apetytu, zastój moczu, zaparcia, impotencja, zaburzenia ejakulacji, świąd skóry, depresja ośrodka oddechowego oraz kaszlu, bóle stawowe, pokrzywka. Lek występuje pod nazwą handlową : Methadone Hydrochoride Molteni.
    • Buprenorfina – lek przeciwbólowy stosowany w zwalczaniu silnych i umiarkowanych bólów nowotworowych jak również silnych ,ostrych i przewlekłych bólów okołooperacyjnych. Pośród możliwych działań niepożądanych znajdują się : zawroty głowy, zaparcia, nudności, wymioty, obniżenie ciśnienia tętniczego, zwężenie źrenic, bóle głowy, pocenie się, splątanie, zaburzenia oddechowe, zaburzenia snu, nadmierne uspokojenie, niepokój ruchowy, duszności, senność, suchość błon śluzowych jamy ustnej, uczucie zmęczenia, osutka, zanik apetytu, objawy natury psychotycznej – omamy, koszmary senne, uczucie lęku, zaburzenia mowy, spadek koncentracji, zaburzenia równowagi, uczucie zdrętwienia, zaburzenia widzenia, parestezje, uderzenia gorąca, widzenie nieostre, zgaga, zahamowanie ośrodka oddechowego, zaburzenia mikcji, zatrzymanie moczu, drgania pęczkowe mięśni, nagłe zmiany nastroju. Nazwy handlowe leku : Tanstec, Bunondol.
    • Oksykodon – działa przeciwbólowo i uspokajająco. Leczy się z jego zastosowaniem ból od umiarkowanego do silnego. Działania niepożądane jakie może powodować podawanie : bóle głowy, zawroty głowy, uspokojenie polekowe, nudności, wymioty, zaparcia, świąd skóry, obniżenie apetytu lub jego zanik, zmiany osobowości, zmiany nastroju, niepokój, zmniejszenie aktywności, pobudzenie, nadmierna aktywność, bezsenność, nerwowość, zaburzenia myślenia, splątanie, omdlenia, niedociśnienie tętnicze, parestezje, bóle brzucha, duszności, suchość w jamie ustnej, niestrawność, czkawka, osutka, reakcje skórne, bolesne oddawanie moczu, zatrzymanie moczu, pocenie się, nagłe parcie na pęcherz, osłabienie, dreszcze. Nazwy handlowe leku : Oxynorm, Oxycontin.

    Koanalgetyki w leczeniu bólu nowotworowego

    1. Leki przeciwdrgawkowe

    • Pregabalina – lek wykorzystywany w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych u osób dorosłych, jak również w leczeniu bólów neuropatycznych wynikających zarówno z obwodowego jak i ośrodkowego układu nerwowego. Jego stosowanie może powodować szereg skutków niepożądanych, a pośród nich : senność, euforia, zawroty głowy, wzrost łaknienia, drażliwość, splątanie, ataksja, obniżenie libido, drżenia, zaburzenia koordynacji, zaburzenia pamięci, zaburzenia wymowy, parestezje, problemy ze skupieniem uwagi, podwójne widzenie, nieostre widzenie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wymioty, wzdęcia, zaparcia, zaburzenia chodu, zaburzenia erekcji, obrzęki, zmęczenie, obrzęki obwodowe, wzrost wagi ciała. Substancja występuje pod nazwą handlową : Lyrica
    • Gabapentyna – lek wykorzystywany w leczeniu bólów o podłożu neuropatycznym u osób dorosłych, jak również w napadach drgawkowych częściowych zarówno prostych jak i złożonych. Stosowanie leku może powodować szereg objawów niepożądanych, a pośród nich : bóle głowy, zawroty głowy, senność, uczucie zmęczenia, wymioty, nudności, drażliwość, wzrost masy ciała, bezsenność, oczopląs, zaburzenia chodu, utrata apetytu, mrowienie kończyn, zakażenie wirusowe, gorączka. Lek dostępny jest pod następującymi nazwami handlowymi : Gabapentin, Gabagamma, Nauran, Symleptic, Naurontin.
    • Klonazepam – wykazuje silne działanie przeciwdrgawkowe, jednocześnie uspokajające i nasenne, jak również miorelaksacyjne oraz anksjolityczne. Jego podawanie może skutkować wystąpieniem nieprawidłowych reakcji ze strony organizmu, pośród nich wyróżniamy : zawroty głowy, bóle głowy, senność, zmęczenie, znużenie, uczucie pustki w głowie, osłabienie napięcia mięśniowego, ataksja. Wskazany w przypadkach : lęk napadowy, padaczka, zaburzenia natury psychicznej, dyskinezy, zaburzenia snu, drżenia, tiki, neuralgie, mioklonie. Lek dostępny pod nazwą handlową Clonazepamum.
    • Karbamazepina – wykazuje działanie psychotropowe (przeciwmaniakalne, przeciwdysforyczne i przypuszczalnie przeciwdepresyjne) , neurotropowe i przeciwdrgawkowe oraz cholinolityczne. Wskazania do jego stosowania to m.in. neuralgia nerwu trójdzielnego, padaczka czy neuralgia nerwu językowo-gardłowego. Stosowanie tego leku może nieść za sobą szereg objawów niepożądanych takich jak : zawroty głowy, bóle głowy, senność, niezborność ruchów, podwójne widzenie, wymioty, nudności. Lek dostępny jest pod następującymi nazwami handlowymi : Finlepsin, Amizepin, Tegretol, Neurtop, Timonil.
    • Kwas walproinowy – wykazuje działanie przeciwdrgawkowe mimo iż mechanizmu jego działania nie udało się dotąd dobrze poznać. Wykorzystywany jest w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, padaczki i napadów migrenowych. Jego stosowanie może powodować szereg działań niepożądanych w tym : bóle brzucha, nudności , wymioty, brak łaknienia, naprzemienne zaparcia i biegunki, wzrost apetytu, wzrost masy ciała, ciągłe uczucie zmęczenia, senność, spadek nastroju, zawroty głowy, ból głowy, niezborność ruchów, zaburzenia widzenia, oczopląs, podwójne widzenie, zaburzenia równowagi, parestezje, zaburzenia mowy o charakterze dyzartrii, osłabienie mięśni, drżenia mięśni, drgawki, splątanie. Substancja dostępna pod następującymi nazwami handlowymi : Absenor, Convulex, Orfiril, Depakine, Valprolek.

    2. Leki przeciwdepresyjne

    • Doksepina – działa uspokajająco, przeciwlękowo, przeciwdepresyjnie i cholinolitycznie. Jego wykorzystanie wskazane jest w przypadku stanów depresyjnych, nerwic, zespołów lękowych, dodatkowo znajduje zastosowanie jako forma premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi wykonywanymi w znieczuleniach miejscowych. Może powodować objawy nieporządne takie jak : suchość w jamie ustnej, nadmierna senność, retencja moczu, zaburzenia akomodacji. Lek dostępny pod nazwą handlową Doxepin.
    • Amitryptylina – lek działający przeciwdepresyjnie, uspokajająco i przeciwlękowo. Wykorzystuje się go w leczeniu stanów depresyjnych oraz jako wspomaganie leczenia przewlekłych dolegliwości bólowych. Może powodować objawy niepożądane takie jak : obniżenie ciśnienia tętniczego, niedotlenienie mięśnia sercowego, tachykardia, hipotonia ortostatyczna, pogłębienie niewydolności serca, zaburzenia rytmu i przewodzenia. Występuje pod nazwą handlową Amitryptylinum.
    • Mianseryna – działa antydepresyjnie, przeciwlękowo i uspokajająco, wydłuża i pogłębia sen przez co poprawia jego jakość. Stosowana w stanach depresyjnych. Może powodować objawy niepożądane : skazy krwotoczne, nadmierne uspokojenie, nadmierna senność, hipomania, drgawki, hipotonia ortostatyczna, bóle stawowe, zaburzenia czynności wątroby, obrzęki, ginekomastia, zawroty głowy, wzrost masy ciała, patologiczna laktacja, wysypka, zespól niespokojnych nóg, wzmożone pocenie się, drżenia mięśniowe. Lek występuje pod nazwami handlowymi : Lerivon, Deprexolet, Miansegen, Norserin.
    • Klomipramina – działa przeciwdepresyjnie ora słabo uspokajająco. Stosowana jest przy leczeniu przewlekłych stanów bólowych oraz chorób psychosomatycznych również o przewlekłym przebiegu.. Może powodować szereg objawów niepożądanych : zmęczenie, senność, większy apetyt, niepokój, drżenie, zawroty głowy, bóle głowy, drgawki, nadmierna potliwość, suchość błon śluzowych jamy ustnej, zmniejszenie ostrości widzenia, zaburzenia akomodacji, nudności, zaburzenia oddawania moczu, wzrost masy ciała, zaburzenia potencji oraz libido. Lek występuje pod nazwą handlową Anafranil.

    3. Glukokortykoidy

    • Deksametazon – wykazuje silne oraz długotrwałe działanie immunosupresyjne, przeciwzapalne oraz przeciwalergiczne. Pośród wskazań do jego zastosowania wymienia się obrzęki obwodowe i obrzęk mózgu, białaczkę szpikową limfatyczną oraz agranulocytozę. Może powodować szereg objawów niepożądanych, a pośród nich : obniżenie tolerancji glukozy, wzrost ryzyka wystąpienia krwawienia z układu pokarmowego, sylwetkę cushingoidalna, wzrost podatności na zakażenia, osteoporozę, osłabienie siły mięśni, hiperglikemię, nadciśnienie tętnicze, hirsutyzm, zaburzenia miesiączkowania, impotencję, trądzik posteroidowy, rozstępy na skórze, utrudnione gojenie się ran, krwawe wylewy, zaćma, jaskra, euforia, depresja, zapalenie trzustki, owrzodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, aseptyczne zapalenie kości, zanik kory nadnerczy oraz zahamowanie czynności hormonalnej, zaburzenia immunologiczne, zakrzepica, zapalenie naczyń. Lek występuje pod nazwami handlowymi : Dexamethason, Dexafree, Dexapolcort, Pabi –Dexamethason.

    4. Leczenie miejscowo znieczulające

    • Bupiwakaina – środek syntetyczny o działaniu miejscowo znieczulającym. Wykorzystywany jest w anestezjologii do znieczulania przy długotrwałych zabiegach chirurgicznych, jak również w leczeniu przewlekłych dolegliwości bólowych. Może powodować działania niepożądane takie jak bradykardia, omdlenia czy obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Występuje pod nazwami handlowymi : Marcaine, Bupivacainum Hydrochloricum WZF, Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy.
    • Lidokaina – ma działanie miejscowo znieczulające oraz przeciwarytmiczne. Znajduje zastosowanie w anestezjologii w celu przeprowadzenia rozmaitych form znieczulenia miejscowego. Może powodować szereg działań niepożądanych : parestezje, przetrwałe znieczulenie, zaburzenia czynności zwieraczy, porażenie lub osłabienie kończyn dolnych, reakcje alergiczne, patologiczne reakcje ze strony ośrodkowego układu nerwowego, wstrząs anafilaktyczny. Lek występuje pod nazwami handlowymi : Lidoposterin, Lidocain-Egis, Lidogel o smaku wiśniowym, Lignocainum Hydrochloricum, Lignocain, Lignocainum Hudrochloricum WZF, Xylocaine, Lignox.

    5. Leczenie skomplikowanych zespołów bólowych

    • Ketamina – jest silnie i szybko działającym środkiem znieczulającym. Wykorzystywana w znieczuleniach w celu przeprowadzenia badań diagnostycznych, jak również przy krótkich zabiegach chirurgicznych ograniczonych do powłok. Może powodować szereg skutków ubocznych : wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, reakcje dysfotyczne – splątanie, omamy, nietypowe marzenia senne, wzrost ciśnienia tętniczego, drgawki toniczno-kloniczne, zaburzenia rytmu serca, zwiększenie częstotliwości rytmu serca, spadek wydolności układu krążenia. Lek występuje pod nazwą handlową Ketanest.

    6. Neuroleptyki

    • Lewomepromazyna – działa uspokajająco i przeciwpsychotycznie. Stosowany w schizofrenii i przewlekłych psychozach schizofrenicznych, w stanach pobudzenia psychoruchowego, stanach psychotycznych z uronieniami, halucynacjami, zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi, jak również w stanach maniakalnych. Może wywoływać szereg objawów niepożądanych : uczucie zmęczenia, nadmierna senność, wysychanie ust, problemy z koncentracją, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, zaparcia, spadki ciśnienia tętniczego krwi w czasie wstawania, zaburzenia cyklu miesiączkowego u kobiet, zaburzenia czynności seksualnych u mężczyzn, tycie, mlekotok, problemy z poruszaniem się, obrzęki, skórne reakcje alergiczne, żółtaczka, zaburzenia w składzie krwi. Lek występuje pod nazwą handlową Tisercin.
    • Haloperydol, haloperidol – wykazuje silne działanie przeciwpsychotyczne i uspokajające, oraz słabe antyautystyczne. Powoduje pobudzenie psychoruchowe i ogranicza uczucie niepokoju. Znajduje zastosowanie w stanach maniakalnych, psychozach schizofrenicznych, jak również w leczeniu wymiotów, opornych na inne metody, np. tych pojawiających się w wyniku chemioterapii, dodatkowo w leczeniu wymiotów o ośrodkowym pochodzeniu. Wśród innych zastosowań podaje się wspomaganie leczenia przewlekłego bólu jak również podawanie przed zabiegami chirurgicznymi aby ograniczyć lęk i niepokój pacjenta. Może powodować szereg działań niepożądanych : akatyzja, zespół parkinsonowski, późne dyskinezy, zespół dyskinetyczny. Lek występuje po nazwami handlowymi : Haloperidol, Decaldol, Buteridol, Peridol, Novoperidol, Haldol, Halidol.

    7. Miorelaksanty 

    • Baklofen – ma działanie zwiotczające mięśnie, działa ośrodkowo, zmniejsza spastyczne napięcie mięśni, zmniejsza patologiczne odruchy masowe, jakie obserwuje się w spastyczności. Pośród wskazań do jego zastosowania wskazuje się stany związane ze wzmożonym napięciem mięśniowym po urazach, w stwardnieniu rozsianych oraz chorobach rdzenia kręgowego. Powoduje następujące objawy niepożądane : zawroty głowy, zmęczenie, senność, osłabienie, bóle, głowy, splątanie, bezsenność. Występuje pod nazwami handlowymi : Lioresal Intrathecal, Baclofen.
    • Tolperyzon – zmniejsza wzmożone napięcie mięśni szkieletowych, wykazuje jednocześnie ograniczone działanie przeciwlękowe oraz spazmolityczne. Stosowany w zaburzeniach krążenia obwodowego oraz do zmniejszenia bólu oraz sztywności , wywołanych przez wzmożone napięcie mięśniowe oraz przykurcze mięśni. Może powodować szereg objawów niepożądanych : senność, bezsenność, utrata apetytu, zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia snu, uczucie dyskomfortu jamie brzusznej, niedociśnienie, poczucie suchości w jamie ustnej, biegunki, nudności, zmęczenie, dyspepsja, ból mięśni, osłabienie mięśni, ogólne osłabienie, poczucie dyskomfortu, bóle kończyn. Lek dostępny pod nazwami handlowymi : Tolperis VP, Mydocalm.
    • Tyzanidya – ogranicza wzmożone napięcie mięśniowe oraz klonus, powoduje zmniejszenie oporu mięśni jaki towarzyszy ruchom biernym. Znajduje zastosowanie w przypadku występowania silnych przykurczy mięśniowych oraz zwiększonym napięciu mięśniowym przy chorobach neurologicznych. Może powodować działania niepożądane : poczucie zmęczenia, senność, suchość w jamie ustnej, bradykardia, zawroty głowy, obniżenie ciśnienia tętniczego. Nazwa handlowa leku to Sirdalud.
    • Tetrazepam – działa silnie zwiotczająco na mięśnie szkieletowe, słabo uspokajająco, przeciwlękowo oraz przeciwdrgawkowo. Zmienia odczuwanie bólu na poziomie ośrodkowego układu nerwowego, łagodzi dolegliwości powstałe na skutek wzmożonego napięcia mięśniowego oraz przykurczy szkieletowych o różnym pochodzeniu, zwiększa zakres ruchów w kręgosłupie oraz stawach, powoduje zmniejszenie porannej sztywności, pomaga w przywróceniu sprawności ruchowej, wspomaga ćwiczenia rehabilitacyjne. Znajduje zastosowanie w leczeniu różnego rodzaju przykurczów oraz w zespołach spastycznych. Może powodować działania niepożądane : osłabienie, znużenie, zaburzenia pamięci, zmniejszenie napięcia mięśni, zaburzenia artykulacji, spowolnienie reakcji psychicznych, senność, zawroty głowy, nudności, wymioty, osłabienie czujności, zaparcia, biegunki. Lek dostępny pod nazwami handlowymi : Myopam, Miozepam, Tetraratio, Myolastan.

    8. Bisfosfoniany

    • Pamidronian biosodowy – zmniejsza resorpcje kości poprzez zahamowanie aktywności osteoklastów. Zastosowanie znajduje w zapobieganiu złamaniom na tle patologicznym u pacjentów, u których występują przerzuty nowotworowe do kości lub w szpiczaku mnogim, stosowany również w leczeniu hiperkalcemii w chorobie nowotworowej. Powoduje szereg działań niepożądanych : gorączka, objawy grypopodobne, dreszcze, złe samopoczucie, nagłe zaczerwienienie twarzy, zmęczenie, hipofosfatemia, hipokalcemia. Nazwy handlowe leku : Pamidronat medac, Aredia, Pamifos, Pamidronat- ratiopharm, Pamitor, Pamisol.
    Napisz komentarz →

Napisz komentarz

Cancel reply