Nowotwór ślinianek powstaje z komórek znajdujących się w obrębie gruczołów ślinowych. Diagnozowany jest rzadko, gdyż stanowi jedynie około 1% wszystkich nowotworów i aż 5-10% tych wykrywanych w obrębie głowy i szyi. Zdecydowana większość nowotworów ślinianek ma charakter łagodny. Dane wskazują, że taką postać stwierdza się w 70-80%.




Przyczyny/ czynniki ryzyka/ czynniki predysponujące

U większości pacjentów nie stwierdza się bezpośredniej przyczyny wystąpienia nowotworu ślinianek. Ze zdecydowanie większym prawdopodobieństwem jesteśmy w stanie określić czynniki predysponujące, które oddziałują na pojawienie się zachorowania.

  • Wiek – ryzyko pojawienia raka ślinianki wzrasta adekwatnie do wieku,
  • Przebyta radioterapia głowy oraz szyi,
  • Narażenie na kontakt z niektórymi substancjami chemicznymi – głównie ekspozycja zawodowa.

Objawy raka ślinianki

Zdarzają się przypadki bezobjawowego przebiegu raka ślinianek. Nowotwór ten może jednak powodować szereg dolegliwości i następstw, które utrudniają normalne funkcjonowanie. Jakie objawy daje rak ślinianki?

  • Porażenie nerwu twarzowego – lokalizacja splotu nerwu w chorym gruczole,
  • Brak możliwości zaciśnięcia mięśni szpary powieki do końca – objaw neurologiczny, objaw Bella, widoczna biała twardówka,
  • Porażenie mięśni mimicznych twarzy,
  • Zanik fałdu nosowo- wargowego,
  • Brak możliwości marszczenia czoła,
  • Zwisający luźno policzek,
  • Utrudnione połykanie,
  • Zwisający kącik ust,
  • Porażenie mięśnia okrężnego oka – konsekwencją jest wysychanie i mętnienie rogówki oraz pojawianie się w jej obrębie stanów zapalnych,
  • Guzek w okolicy ucha,
  • Guzek w okolicy ślinianek,
  • Guzek w okolicy żuchwy,
  • Guzek w okolicy szczęki,
  • Szczękościsk,
  • Krwawienie z jamy ustnej,
  • Asymetria gardła,
  • Guzek wewnątrz jamy ustnej lub w okolicy ust,
  • Problemy z otwieraniem szeroko ust,
  • Sączenie płynu z ucha,
  • Powiększone węzły chłonne szyi,
  • Utrata czucia głębokiego,
  • Zanik zdolności mrugania,
  • Niemożność dmuchania,
  • Niemożność wyszczerzania zębów,
  • Porażenie języka,
  • Przerzuty do węzłów chłonnych.
Widoczny guz ślinianki. Źródło: Wikipedia

Widoczny guz ślinianki. Źródło: Wikipedia

Diagnostyka

Rak ślinianki bywa wykrywany w sposób całkowicie przypadkowy w czasie standardowej wizyty w gabinecie stomatologicznym lub u lekarza ogólnego. Pośród badań jakie wykonuje się dla stwierdzenia tego nowotworu wyróżniamy:

  • USG,
  • Badanie fizykalne,
  • Tomografię komputerową,
  • Rezonans magnetyczny,
  • Endoskopię,
  • Pozytonową tomografię emisyjną,
  • Biopsję aspiracyjną cienkoigłową,
  • Badanie histopatologiczne pobranej tkanki.

Leczenie raka ślinianki

Podstawą leczenia raka ślinianki jest operacja chirurgiczna. W czasie jej trwania usuwany jest fragment lub cała chorobowo zmieniona ślinianka oraz okoliczne węzły chłonne. Jeśli istnieje podejrzenie lub zostanie stwierdzona złośliwość guza stosuje się dodatkowo radioterapię.

Rokowanie

Rokowanie w przypadku raka ślinianki uzależnione jest od rodzaju nowotworu, jego stopnia złośliwości jak również zaawansowania i naciekania okolicznych struktur. W gorszej sytuacji są pacjenci, u których doszło do wystąpienia przerzutów odległych. Niezależnie od tych wszystkich czynników operacyjne leczenie w obrębie głowy i szyi silnie naraża na pojawienie się powikłań, które obniżają komfort życia. Jeśli uda się uzyskać całkowite wyleczenie, u chorego mogą pojawić się inne doskwierające problemy i dolegliwości – zaburzenia połykania, zaburzenia mowy, porażenia mięśni twarzy.