Rak i guzy mózgu – objawy, rodzaje i rokowania

Guzem mózgu nazywany każdą obcą strukturę występującą w obrębie tkanek mózgowia. Powodują one wzrost ciasnoty śródczaszkowej i pojawienie się dokuczliwych objawów. Mogą mieć pochodzenie nienowotworowe, np. ropień mózgu, torbiel pajęczynówki, duży tętniak czy pasożyt. Jednak za zdecydowanie bardziej powszechne uznaje się nowotworowe pochodzenie guzów w mózgu.

Nowotwory w obrębie tkanek mózgu można podzielić m.in. na łagodne czyli powoli rosnące, wyróżniające się odgraniczeniem od okolicznych tkanek. Drugim rodzajem są nowotwory złośliwe, naciekające a otaczające struktury powodujące ich uszkodzenia. Wszystkie nowotwory w obrębie mózgu, niezależnie od stopnia złośliwości bardzo rzadko skutkują pojawieniem się przerzutów odległych.

U osób dorosłych złośliwe nowotwory w obrębie mózgu są przyczyną około 3% zgonów mających związek z chorobami nowotworowymi. Zaś u dzieci, przed ukończeniem 18 roku życia są jednym z najczęściej występujących nowotworów. W tej grupie wiekowej znajdują się zaraz za białaczką, stanowiąc aż 20% diagnozowanych guzów złośliwych.

Za najbardziej powszechne nowotwory mózgu uznaje się glejaki oraz oponiaki.

Przyczyny / czynniki ryzyka / czynniki predysponujące

Badania nad określeniem jasnych przyczyn guzów mózgu trwają nieprzerwanie na całym świecie.

Naukowcy nie mogąc określić precyzyjnie czynników wywołujących rozrosty w komórkach mózgu starają się jak najdokładniej wyodrębnić elementy predysponujące do ich pojawienia się.

  • Wystawienie na promieniowanie jonizujące – udowodniono jego negatywny wpływ na ludzki organizm i związek z rozwojem raka mózgu.
  • Pole elektromagnetyczne – również szkodliwie oddziałuje na ludzki organizm i może przyczyniać się do rozwoju nowotworu mózgu.
  • Narażenie na oddziaływanie kancerogennych substancji chemicznych w odpowiednich dawkach i postaciach – produkty przemysłu naftowego, pestycydy, herbicydy, polichlorek winylu, nitrozaminy, substancje petrochemiczne.
  • Działanie kancerogenne maja również niektóre leki oraz dym tytoniowy.
  • Urazy mózgu okołoporodowe.
  • Urazy mózgu w dzieciństwie.
  • Zakażenie wirusem HIV – u chorych obserwuje się częstszy rozwój nowotworów mózgu.
  • Korzystanie z telefonów komórkowych – ta kwestia nie jest całkowicie potwierdzona i stale powoduje kontrowersje.
  • Niektórzy naukowcy spekulują o wpłynie niektórych chorób wirusowych na rozwój nowotworu mózgu.
  • Genetyka/ dziedziczenie – nie jest w pełni, bezpośrednio uznawane za przyczynę powstawania nowotworów mózgu.
  • Zaledwie u około 5% pacjentów stwierdzany jest dodatni wywiad rodzinny. Jednak niektóre choroby genetyczne – stwardnienie guzowate, nerwiakowłókniakowatość typu I i II, siatkówczak dziedziczny i inne, mogą znacząco podnosić ryzyko rozwoju nowotworu w obrębie mózgowia.
  • Palenie papierosów.

Objawy guzów mózgu

Objawy pojawiające się w przypadku guzów mózgu uzależnione są od szeregu czynników. Niezwykle istotny jest tu rodzaj zmiany, jej umiejscowienie oraz rozmiar. Wiele osób w początkowych fazach choroby bagatelizuje drobniejsze dolegliwości, co prowadzi do późniejszego wykrycia nowotworu i pogorszenia rokowań.

Wyróżniamy następujące objawy guza mózgu jednak mogą one nie wystąpić w konkretnym przypadku lub pojawić się inne:

  • Rozsadzające bóle głowy,
  • Zawroty głowy,
  • Bradykardia,
  • Zaburzenia oddychania,
  • Zaburzenia świadomości,
  • Nadmierne pobudzenie,
  • Apatia,
  • Podniesione ciśnienie krwi,
  • Zmiana charakteru pisma,
  • Zatrzymanie rozwoju płciowego,
  • Cofnięcie bądź zahamowanie rozwoju motorycznego,
  • Większa lękliwość,
  • Niechęć do aktywności fizycznej,
  • Nudności,
  • Wymioty,
  • Sztywność karku,
  • Zaburzenia świadomości,
  • Napady padaczkowe – drgawki i wstrząsy ciała, znieruchomienie, utrata przytomności,
  • Problemy ze wzrokiem,
  • Kłopoty ze słuchem,
  • Zmiana osobowości,
  • Pojawienie się nagłego, znacznego zainteresowania seksem,
  • Wybuchanie śmiechem bez przyczyny,
  • Zmiany nastroju,
  • Paranoja,
  • Problemy z koncentracja,
  • Pogorszenie pamięci,
  • Problemy z prostymi działaniami matematycznymi, pisaniem,
  • Kłopoty z mową – jąkanie, mamrotanie, przekręcanie słów,
  • Problemy z równowagą,
  • Osłabienie po jednej stronie ciała,
  • Niezdarność,
  • Problemy z koordynacją ruchową,
  • Chwianie się.

Leczenie wzmożonej ciasnoty śródczaszkowej jest konieczne. W przeciwnym razie może dojść do wklinowania, inaczej wgłobienia mózgu. W takiej sytuacji dochodzi do przemieszczania się mózgowia, a w mózgu dochodzi do rozsadzania struktur poprzez guz.

Guz w mózgu. Źródło: Wikipedia.
Guz w mózgu. Źródło: Wikipedia.

Wyróżniamy szereg objawów, które przypisać można do konkretnej lokalizacji zmiany nowotworowej i tego jakich struktur ucisk powoduje:

  • Móżdżek – zawroty głowy, oczopląs, kłopoty z zachowaniem równowagi,
  • Płat czołowy – zwiększenie libido, otępienie, brak krytycyzmu, agresja, zespół obcej ręki,
  • Płat skroniowy – stany lękowe, stany depresyjne, zaburzenia mowy, zaburzenia świeżej pamięci, omamy słuchowe.

Niektóre z objawów są charakterystyczne przede wszystkim dla dzieci:

  • Cofnięcie lub zahamowanie rozwoju motorycznego,
  • Zmiana charakteru pisma,
  • Nudności i wymioty rano,
  • Zahamowanie rozwoju płciowego,
  • Wzrost lękliwości dziecka,
  • Wyrażanie znacznej niechęci do aktywności fizycznej.
  • Diagnostyka
  • EEG,
  • Rezonans magnetyczny,
  • Tomografia komputerowa,
  • Badanie płynu mózgowo- rdzeniowego,
  • Badanie dna oka.

Leczenie guzów w mózgu

Leczenie guzów mózgu bywa kłopotliwe. Z pewnością dobór odpowiedniej terapii musi zostać spersonalizowany. Najlepszą metodą jest całkowita resekcja guza, jednak nie u każdego pacjenta możliwe jest jej przeprowadzenie.

,W sytuacjach gdy leży on nazbyt głęboko lub nacieka na okoliczne tkanki, ryzyko powikłań po operacji byłoby zbyt wysokie. Wówczas całkowite wycięcie guza mogłoby spowodować zaburzenia neurologiczne lub pozbawić chorego sprawności.

W takich trudnych przypadkach w miarę możliwości wykonuje się częściową resekcję w celu zmniejszenia ciśnienia śródczaszkowego, bądź regularnie obserwuje się zmianę na badaniach obrazowych oznaczając jej wielkość. Jeśli nie rośnie pacjent pozostaje pod kontrolą jednak bez leczenia.

W sytuacjach gdy nieoperacyjny guz rośnie wykorzystywane są jeszcze inne znane metody leczenia.

  1. Radioterapia – w przypadku wielu nowotworów w obrębie mózgu wykazuje pozytywne działanie i powoduje zahamowanie wzrostu lub ich zmniejszenie. Sprawdza się również jako rodzaj leczenia uzupełniającego po operacjach.
  2. Chemioterapia – zmiany w mózgu wykazują dość wysoki poziom chemioodporności, stąd jej wykorzystanie nie jest powszechne. Dawki jakie musiałby otrzymać pacjent mogłyby znacząco pogorszyć jego stan ogólny. Chemioterapia sprawdza się jednak w leczeniu skojarzonym z radioterapią, jako jej wspomaganie oraz jako forma leczenia paliatywnego.
  3. Nóż gamma – ta nowoczesna metoda skupia swoje promieniowanie na zmianie i pozawala na oszczędzenie okolicznych tkanek. Jest niezwykle precyzyjna i pozwala nawet na całkowite wyleczenie u niektórych pacjentów. W Polsce leczenie z zastosowaniem tego urządzenia jest refundowane i odbywa się w ramach klinik chirurgii jednego dnia.
  4. Przyspieszacz liniowy – jego pojedyncza, prostolinijna wiązka promieniowania pozwala na skumulowanie działania w konkretnej lokalizacji.

Za najlepszy rodzaj leczenia uznaje się zabieg operacyjny. Jest on jednak niezwykle trudny, wyczerpujący, obciążający jak i ryzykowny. Mózg ludzki jest dobrze chroniony chociażby przez grube kości czaszki, jego otwarcie już jest wyzwaniem i wiąże się z zagrożeniem dla chorego. Powikłania neurologiczne pojawiają się u wielu pacjentów. Liczni poddawani są specjalnym zabiegom rehabilitacyjnym, które pozwalają na odzyskanie pełni sprawności.

Rokowania

Rokowania w przypadku nowotworów w obrębie mózgowia uzależnione są od umiejscowienia, rozległości, złośliwości, naciekania na sąsiednie struktury, jak również przebiegu operacji, czyli najpowszechniejszej formy leczenia. Zwykle zabieg jest pierwszym krokiem i inne metody stosuje się dopiero jako jego następstwo. W Polsce 5 –letnie przeżycie po operacji osiągane jest u:

  • 19% kobiet.
  • 12% mężczyzn.
  • U dzieci szanse reemisji są jeszcze wyższe.

Ciekawostki

Badania na myszach, z nowotworami wykazały iż podawanie leków na potencję wspomaga działanie chemioterapii w przypadków nowotworów mózgu. Działały one identycznie zarówno jeśli mieliśmy do czynienia z guzami pierwotnymi jak i z przerzutami z innych narządów.

Udowodniono, że leki stosowane w leczeniu potencji ułatwiają chemii dotarcie do mózgu poprzez tzw. Blokadę krew-mózg. W normalnych warunkach, u zdrowego człowieka, chroni ona mózg przed przedostaniem się do niego niebezpiecznych substancji, które mogłyby spowodować znaczne uszkodzenia. Jednak specjaliści poszukiwali sposobu na jej obejście aby poprawić działanie terapii chemicznej w przypadku nowotworów.

Leki leczące impotencje spowodowały podwojenie ilości substancji zwalczających raka jakie dostawały się do mózgu. Zaobserwowano również spadek śmiertelności wśród myszy w momencie gdy podawano im mieszankę dwóch leków n potencję. Odkrycie to pozostaje w fazie badań, jednak po doprecyzowaniu może znacząco poprawić rezultaty leczenia guzów mózgu.

Rak i guzy mózgu – objawy, rodzaje i rokowania
5 (100%) 1 vote

Przeczytaj też: