Rak podstawnokomórkowy jest najpowszechniej występującym nowotworem złośliwym na skórze. Jego wzrost jest powolny, i jedynie w nielicznych przypadkach występują przerzuty. Ten rodzaj nowotworu można określić mianem złośliwych guzów, które wywodzą się z nierogowaciejących komórek warstwy podstawnej naskórka. Występują miejscowo, i stanowią konsekwencję krótkotrwałej i okazjonalnej ekspozycji na słońce.




Lokalizacja

Rak postawnokomórkowy rozwija się na skórze, jego najczęstszymi lokalizacjami są takie okolice ciała jak:

  • Dłonie
  • Twarz,
  • Ramiona,
  • Głowa,
  • Szyja.

Przyczyny/ czynniki predysponujące

  • Jasny fenotyp skóry – jasne lub rude włosy, błękitne oczy, jasna karnacja,
  • Działanie promieniowania UVA oraz UVB,
  • Narażenie w pracy zawodowej na bezpośredni kontakt z substancjami chemicznymi, np. pochodnymi ropy naftowej, węglowodorami aromatycznymi, związkami arsenu, środkami grzybobójczymi,
  • Miejsca na skórze stale narażone na podrażnienia mechaniczne, termiczne oraz chemiczne,
  • Nadmierne rogowacenie się skóry,
  • Skóra pergaminowa,
  • Róg skórny,
  • Blizny pooparzeniowe,
  • Rogowacenie białe,
  • Zmiany wywołane przez wirus HPV w okolicy narządów płciowych,
  • Zespół znamieniowatych nabłoniaków podstawno komórkowych,
  • 6 oraz 7 dekada życia.

Postaci

  1. Barwnikowa – musi być różnicowana z czerniakiem, występują guzki, w centralnej części zmiany pojawia się bliznowacenie z elementami pigmentacyjnymi.
  2. Guzkowo-wrzodziejąca – jest to guzek, na którym pojawia się owrzodzenie, może prowadzić do naciekania/ niszczenia tkanki podskórnej oraz kości.
  3. Powierzchniowa – brzegi są nieco bardziej wypukłe, zwykle pojedynczy guzek, dobrze oddzielony od zdrowej skóry.
  4. Twardzinopodobna – zmiana wygląda na nieco zapadniętą. Znajduję się delikatnie poniżej poziomu skóry, ma porcelanowo-biały kolor, odróżnienie zmiany od zdrowej skóry może stanowić problem.
  5. Włóknisto-nabłonkowa.
Rak podstawnokomórkowy

Rak podstawnokomórkowy na policzku. Źródło – Wikipedia

Objawy raka podstawnokomórkowego

Występowanie na odkrytych częściach ciała pojedynczego lub mnogiego guzka. W dotyku jest on twardy, kolor – przeźroczysty lub lekko białawy.

Jeśli postać nowotworu jest bardziej zaawansowana to objawem może być owrzodzenie wokół zmian. Jeśli pacjent zaniedba swoją chorobę, może dojść do naciekania struktur, które znajdują się bezpośrednio pod nim. Jednak trwa to wiele lat, gdyż ten nowotwór nie ma tendencji do dawania przerzutów. Mimo tego warto nie bagatelizować objawów tego raka i jeśli zauważymy coś niepokojącego jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Rak podstawnokomórkowy skóry

Rak podstawnokomórkowy skóry. Źródło – Wikipedia

Diagnostyka

Wygląd schorzenia jest bardzo charakterystyczny. Dzięki temu już obejrzenie skóry pacjenta w większości przypadków daje możliwość stwierdzenie z dużym przekonaniem raka podstawnokomórkowego skóry.

W niektórych przypadkach przydatne jest skorzystanie z urządzenia optycznego o nazwie dermatoskop, które pozwala na obejrzenie zmiany w dużym powiększeniu.

Chorobę bezsprzecznie potwierdza dopiero jej usunięcie. Jeśli zmiana jest niewielkich rozmiarów lekarz zaleca jej wycięcie i poddanie badaniu histopatologicznemu. Jeśli jej rozmiar jest znaczny lub znajduje się w lokalizacji, z której usunięcie może być utrudnione, np. powieka oka to lekarz rozważa pobranie niewielkiego wycinka w celu potwierdzenia rozpoznania i zaplanowania dalszego leczenia.

Leczenie raka podstawnokomórkowego

Najpowszechniejszą metodą leczenia tego nowotworu jest jego chirurgiczne usunięcie. Konieczne jest wycięcie zmiany z zapasem zdrowej tkanki i poddanie jej badaniom histopatologicznym, które pomogą również ocenić czy operacja pozwoliła na pozbycie się zmiany w całości.

Jeśli wcześniej dokonano potwierdzenia histopatologicznego zmiany to można również zastosować leczenie za pomocą:

  • Laseroterapii,
  • Krioterapii.

Postać powierzchniowa raka podstawnokomórkowego może być również leczona z zastosowaniem metody fotodynamicznej.

Rokowania

Rak podstawno komórkowy jest nowotworem w pełni wyleczalnym. Ten rodzaj raka najczęściej nie daje odległych przerzutów, a jego rozwój wymaga dużo czasu. Rokowania są pomyślne i gwarantują całkowite wyleczenie, pod warunkiem, iż pacjent całkowicie nie zaniedba choroby, która doprowadzić może np. do naciekania zmiany na kości, co może nieść za sobą duże konsekwencje zdrowotne.